Mikis de ezeljongen - Bibi Dumon Tak

Hoofdpersoon Mikis woont op het Griekse eiland Korfoe en is dol op de werkezel van zijn grootvader. Voor opa is het dier een 'tractor op poten', die geen benzine slurpt en altijd start. Voor Mikis is de ezel een vriendin: hij praat met haar, aait haar 'oren als torens' en geeft haar de naam Tsaki. Het zorgvuldig opgebouwde verhaal draait om deze tegenstelling en het koppige, maar milde gevecht dat Mikis levert om zijn grootvader wat dierenliefde bij te brengen. Hij probeert de oude baas ervan te doordringen dat Tsaki een levend wezen is, met gevoel. Opa gebruikt Tsaki om houtblokken van de berg naar beneden te sjouwen, maar laadt de manden zo vol dat ze het dier verwonden. Daarom steunt ook de dokter Mikis: de leefomstandigheden van de ezel moeten verbeteren. Zo samengevat klinkt het misschien nogal activistisch. Maar hoewel het geen geheim is dat Dumon Tak een strijdbare dierenvriend is, slaagt ze erin het verhaal heel ongedwongen en aandoenlijk op te schrijven. Je voelt meteen: opa is geen dierenbeul, hij is het gewoon zo gewend. De liefde van zijn kleinzoon voor de ezel vertedert en verandert hem op een vanzelfsprekende manier, zoals dat gaat bij opa's en kleinkinderen. Geen groot avontuur en heroïsch dierenactivisme dus, maar een lief, klein verhaal over de band tussen mens en dier, met een ontknoping die volwassenen wel zien aankomen, maar veel kinderen vermoedelijk zal verrassen. Dumon Tak staat bekend als auteur van veelbekroonde non-fictie over dieren, maar schrijft ook steeds vaker 'fictie gebaseerd op feiten'. 'Soldaat Wojtek' bijvoorbeeld, over de bruine beer die in de Tweede Wereldoorlog mascotte en bommendrager in het Poolse leger was. Ook 'Mikis de ezeljongen' wortelt in de werkelijkheid: een deel van de opbrengst gaat naar een opvang voor afgedankte werkezels op Korfoe. De potloodtekeningen van Philip Hopman brengen het Griekse decor sfeervol tot leven. Met jaloersmakend gemak tekent hij de prachtigste doorkijkjes op steile straatjes tussen scheefstaande huizen, een dorpsplein met bejaarde mannen rond een knoestige plataan. En als je Hopmans ezels ziet, met zachte 'oren als torens', begrijp je meteen waarom Mikis zo van ze houdt. Bibi Dumon Tak: Mikis de ezeljongen. Ill. Philip Hopman. Querido, Amsterdam. ISBN 9789045111865; 89 blz. € 12,95. Vanaf 8 jaar. Deze bespreking vond ik zo leuk dat ik hem integraal op het blog zet! Groet van Ina

Blinde Wereld - Ellen Heimerikx

De volgende boekbespreking heb ik gemaakt voor het Leesgroepje in bibliotheek Emmer-compascuum. Het aardige is wel dat de schrijfster onlangs met een fraai interview en het uitbrengen van een vervolg op deze roman in het Volkskrant-magazine stond.
Heijmerikx, Ellen – Blinde wereld.

1^e druk: 2009. Er zijn in korte tijd 4 drukken verschenen.

Uitgever: Nieuw Amsterdam

Boekomslag

Op de voorkant staat de afbeelding van een  grote uil met gele, lichtgevende ogen. In de tekst wordt door Kieke veel verwezen naar de uil die Kieke door haar opa was aangewezen (blz 38-44-45-79-210). De uil, als symbool van de wijsheid, geeft een vertrouw gevoel en bovendien geeft hij richting aan de keuzes die ze moet maken.

Naar de uitgangspunten van de Noorse broeders ( 1500 – 2000 aanhangers in Nederland) is de rest van de wereld ‘blind”. Al die anderen zullen enorme verschrikkingen overkomen.

Werk

Debuutroman. Won de 15^e editie van de Academica debutantenprijs. (15.000 euro)

In 2008 won ze de Duizend Woordenprijs voor het beste Korte verhaal.

De schrijfster werkt nu aan een 2^e deel, welke zal handelen over de periode voorafgaand aan het 1^e deel. Intussen werkt ze ook al aan een 3^e deel. Het moet resulteren in een trilogie.

Verder drijft ze samen met haar man een bloemenwinkel. Samen hebben ze 1 zoon.

Psychologische roman.

Semi-autobiografisch boek over de eigen ervaringen van Heijmerikx als kind van ouders die fervente aanhangers waren van de streng religieuze Noorse broeders, in Beverwijk.

Spreekbuis

Veel meer dan Een dorsvloer vol confetti van Franca Treur is: “Blinde Wereld” een benauwend boek. Waar de gelovigen van Treur liefdevol worden neergezet, kijkt H naar haar vromen met een vernietigende blik. Ze wordt ook vergeleken met Jan Siebelink.

Door sommigen wordt ze gezien als een spreekbuis. Dat vindt ze interessant.

Perspectief

Het gekozen perspectief hangt samen met de structuur.

Kieke, de hoofdpersoon uit het boek, vertrekt uit haar ouderlijk huis wanneer Else Marthe, een jongere kennis uit de kring van de Noorse broeders (op het internet: Christelijke Gemeente Nederland) zelfmoord pleegt. Over de Noorse Broeders:

De grondlegger van de Noorse broeders is Johan Oscar Smith, een onderofficier van de Noorse Marine (1871-1943). Kern van de leer is dat de mens zonder zonde moet trachten te leven door zijn begeerten te bestrijden en zichzelf te verloochenen. De broeders vormen hechte gemeenschappen. Het sociale leven speelt zich af in eigen kring. De zomervakanties brengt men samen door in het Noorse conferentieoord Brunstad in Noorwegen, het ‘hoofdkwartier’ van de Noorse broeders. CGN heeft een eigen uitzendbureau waar de broeders en zusters in het weekeind kunnen werken. Met de opbrengt worden ‘goede doelen’ gefinancierd, aldus de site. Inmiddels is er ook een site opgericht waar afvallige leden kritiek leveren op de Noorse broeders.

Kieke vraagt zich af hoe Else hiertoe gekomen is, kijkt terug naar haar jeugd en krijgt langzaam een vermoeden van de reden van Else-Marthes dood.

In het verleden vertelt ze vanaf het moment dat ze ongeveer 6 jaar oude is (ze an zelf nog niet lezen en Armstrong heeft zijn befaamde stap op de maan gezet). De lijn wordt doorgezet naar het voorjaar van 1983.

Kieke schakelt tussen heden en verleden, tussen haar groeiende twijfels een haar angst voor de wraak van god.

De geloofsgemeenschap heeft veel trekken van een karikatuur. Kindermishandeling, incest, veroordeling van abortus en homosexualiteit: het komt allemaal langs. Gelukkig is er ook nog de aardige opa van Kieke die zijn zoon ter verantwoording roept wanneer deze Job afranselt.

Plaats van handeling

Beverwijk: er wordt regelmatig opgemerkt dat er sprake is van uitzicht op de Hoogovens

Thema’s

Strengchristelijk geloof

Manipulatie

Website

www.ellenheijmerikx.nl

25 september, Ina Luis

Leest Nederland?

Dag collegae,

Omdat ik dit boek in enkele bibliotheken bespreek heb ik me opnieuw enigszins verdiept in deze titel.

Toen ik 16 jaar was heb ik het boek voor het eerst gelezen. Toen heb ik de spot en de ironische ondertoon niet begrepen. Nu vind ik het een zorgvuldig geschreven verhaal dat een mooi tijddocument is van de jaren 60.

Remco Campert (1929…….) – Het leven is verrukkulluk. (debuut, na het publiceren van enkele bundels korte verhalen)

1^e druk: 1961

Uitgever: De Bezige Bij

Over de schrijver

Enig kind. Jan Campert( experimentele dichter bekend onder de naam van de Vijftigers)  en Joekie Broedelet.

4 huwelijken (Nu: Deborah Wolf)

Een harde werker, aarzelend, bedachtzaam, verlegen. Maar ook: woedebuien. Gewraakte passage:

Alles Zoop en naaide

Heel Europa was één groot matras

En de hemel het plafond

Van een derderangshotel

Avro-directeur Ger Lugtenburg  besluit dit op het laatste moment Niet uit te zenden. Het wordt een rel.

Hij leest zelf het Luisterboek voor: ondanks veel roken heeft hij een ‘jonge’ stem.

Meester van schijnbare eenvoud.

Recensies uit 1961, 1962 en 2011.

Prijzen:

PC Hooftprijs in 1976.

De Gouden Ganzenveer

Reina Prinsen Geerligsprijs

Anne Frank prijs

Prozaprijs van de Gemeente Amsterdam

Het verhaal.

Een luchtig beschreven zomerdag vol verleiding. Een leesfestijn vol amusante dialogen.

Mees en Boelie, twee jonge talenten, vinden in het park een begeerlijke 16/jarige, alsmede een mekkerende grijsaard, die gemolesteerd en beroofd wordt. Tjeerd Overbeek trekt zich het lot van de oude man aan en neemt zich voor hem de 200 gulden terug te bezorgen.

De beroving van de grijsaard (Kees uit Theo Thijssen - literaire grap van Campert) is minder onschuldig.

De hernieuwde ontmoeting tussen de bejaarde Kees Bakels en zijn oude jeugdliefde Rosa Overbeek roept herinneringen op aan de eerste kus. Het hervinden van de jeugdliefde maakt het verlies van de 200 gulden helemaal goed! Het leven is verrukkulluk!

Het geld wordt besteed aan een groot feest, gevierd in het grote huis dat bewoond wordt door Boelie en Mees.

Titel

Motto ontleent aan ´Het Tuinfeest´ van Martinus Nijhoff.

´Zij zingen, nijgen naar elkaar en kussen, geenszins om de liefde maar om de sublieme momenten en het sentiment daartussen´

Werk van Campert

Vergeleken met werk van Simon Vinkenoog

Tijdgenoten~Hugo Claus, Jan Hanlo, Hans Andreus. Gerrit Kouwenaar, Cobra kunstenaars.

Zuinig met woorden. Een nieuw boek is nooit dikker dan 200 pagina´s.

Gedichten, romans, verhalenbundels, kinderboeken, columns. Had jaren met Jan Mulder een column in de Volkskrant (CaMu)

Zijn beste vriend was Rudy Kousbroek.

Hij schrijft vaak op een subtiele manier ironisch.

Genre

Tijdbeeld van de jaren 60, waarin de opkomst van de provo, vrije moraal, los van conventies en bekrompen burgerlijkheid de tijdgeest bepaalde.

Geestige en scherpe persiflage op artistiek Amsterdam aan het eind van de jaren vijftig, begin jaren zestig. Veel feesten, zuipen, blowen, vaag ouwehoeren, maar nog niet zo erg als het in de hippietijd zou worden, weet je wel.

Campert zelf herinnert zich de tijd als een vreugdevolle. Voor het eerst in aanraking met marihuana, de gevreesde weed. Geen geld en vaak verliefd.

Perspectief

Wisselend bij

Mees (en Boelie 2 vage afsplitsingen van Campert zelf)+ 25 jarige jazzpianist, heeft een verhouding met de vrouw van een vriend van hem.

Boelie~dichter, woont bij Mees. Geen vrouwenversierder, loopt bij de psychiater

Panda (lijkt op de 3^e vriendin- 1^e vrouw van Campert`Lucia’)~roekeloos 15/jarig schoolmeisje.

Ernst-Jan Zoon~ journalist, getrouwd met Etta, moet Boelie interviewen.

Etta Zoon~dochter van een rijke bankier

Plaats van Handeling

Amsterdam, het Vondelpark

Toon

Ironisch

Rake typeringen en geestige woordspelingen/ soms kunstmatig en uitgesproken flauw.

Charmant en enigszins gewild existentieel.

Parodie op interviewen (blz 48)

Geestige omkeringen van gevestigde meningen (armoede: blz 30)

Panda~Ouders moeten voor zichzelf leren zorgen en niet afhankelijk zijn van hun kinderen.

Panda~Iedereen die in geluk gelooft is ongelukkig.

Tijd

Een Zondagmiddag. Eén van de 2 zondagmiddagen in het jaar waarop de voetbalwedstrijd Nederland-Belgiè op de radio te beluisteren valt.

Thema’s

-          De angst voor binding en verveling, die het huwelijk met zich meebrengt

-          Volwassen worden

Romanfiguren

De personages kennen elkaar.

De Grijsaard is de oud geworden Kees uit Theo Thijssens: “Kees de Jongen”.

Rosa Overbeek is de jeugdliefde van Kees

Verlate puber, die hetzelfde zou willen kunnen dan de oudere romanfiguren

Meningen over het boek

Voor literair fijnbesnaarden

Saai.

Sentimenteel kinderboek.

Ina Luis, 03 november 2011